DE OPDRACHT

Lace Fence 2004 / demakersvan / foto Raoul Kramer

Er zijn van die dingen die je dagelijks gebruikt zonder er bij na te denken. Het moet gewoon zijn werk doen. Een hek bij een bouwplaats bijvoorbeeld. Heb je daar ooit wel eens goed naar gekeken? Zo’n hek valt je pas op als de vorm verandert.

De vorm, kleur en het materiaalgebruik bepalen of iets goed is vormgegeven. Het hek Lace Fence van demakersvan is een Nederlands ontwerp, het is creatief en vernieuwend.Vooral de combinatie van hard materiaal en een vriendelijk patroon, industrieel gemaakt maar het lijkt wel met de hand geklost; dat spreekt mensen aan. In het buitenland is het hek al razend populair.

Voor 1800 werd bijna alles met de hand gemaakt. Van elk voorwerp zal je er daarom maar één vinden. De komst van machines zorgden ervoor dat producten in grote aantallen konden worden geproduceerd. Van het hek Lace Fence komt nu ook een serie.

Vormgeving uit dezelfde tijd ziet er vaak een beetje hetzelfde uit. De grafische ontwerpen  hieronder vallen ook op door de vorm. Maar hier komt elk ontwerp uit een andere periode, dit zorgt voor verschillende stijlen. Bekijk de posters en check het verschil!

Delftsche Slaolie 1894 / Jan Toorop / Foto: Rijksmuseum, Amsterdam

Poster Holland Festival 1961, Dick Elffers

Terwijl bij het hek Lace Fence de vorm belangrijk is, springt bij de mode van Marga Weimans de kleur en het materiaal eruit.

Orfeo Negro 2004 /  Marga Weimans / foto Roel Jacobs

Deze Nederlandse modeontwerpster haalt haar inspiratie en modellen gewoon van straat. Ze maakt de trainingspakken en bling bling uit de hiphop cultuur extra opvallend. De trainingspakachtige ontwerpen werden uitgevoerd in ongebruikelijke materialen en felle kleuren. Ook heeft ze haar eigen Surinaamse roots als onderwerp genomen. De zelfontworpen zwart/wit motieven voor de haute couture zijn geїnspireerd op Afrikaanse stoffen. Haute couture is het allerbeste van de mode. Dit zie je terug op de catwalk. De kleding die jij in de winkel koopt is hier vaak weer van afgeleid.

Capster Tennis / Cindy van den Bremen / foto Peter Stigter

Omdat een hoofddoek tijdens de gymles niet altijd even veilig is, mag de docent dit verbieden. Wanneer moslimmeiden  tijdens het gymmen toch hun haar willen bedekken wordt als oplossing de badmuts geadviseerd! Maar gymmen met een badmuts op is natuurlijk geen gezicht, daarom bedacht ontwerpster Cindy van den Bremen de sporthoofddoek. Deze hoofddoek ziet er wel hip uit en is bovendien veilig genoeg om mee te sporten.

Veiligheid is belangrijk maar een hoofddoek draag je natuurlijk niet zomaar. Moslima’s hebben daar verschillende redenen voor. De ontwerpster is zelf geen hoofddoekendraagster en ging dus eerst in gesprek met de doelgroep. Wat vindt de moslima van een hoofddoek en wat wil ze eigenlijk op haar hoofd?  De hoofddoek moest dus niet alleen veilig worden maar er ook goed uitzien en niet te duur zijn, anders zou niemand het willen kopen.

Het is lang niet altijd zo dat ontwerpers zelf het initiatief nemen om iets te ontwikkelen. Vaak is er een opdrachtgever die met de vraag en eisen voor een product komt. Ontwerpers gaan hiermee aan de slag. Bij het ontwerpen moeten ze met veel verschillende dingen rekening houden. Voor wie is het product bedoeld? Hoeveel gaat het product kosten? Welke kleur, vorm en materiaal past bij het product? En hoe zorg je ervoor dat het product makkelijk te gebruiken is?  

Umbrella Senz / Foto:H. Blankestijn

Een goed product heb je niet zomaar. Neem de paraplu. Het kan tegen regen, maar niet zo goed tegen wind. Dus na een dagje stevig stormen zie je in de vuilnisbakken diverse kapotgewaaide exemplaren. Een aantal Nederlandse studenten vond dit zo irritant dat ze een oplossing bedachten; de

asymmetrische paraplu . Deze plu is sterk, goed gestyled en hij kiest zelf de beste positie in de wind. Nu kan je met windkracht 10 nog naar buiten zonder dat je paraplu omklapt.

Wel eens je eigen broche gekauwd? Het lijkt niet echt logisch om kauwgom te gebruiken voor een sieraad. Toch wilde Ted Noten met zijn ontwerpen laten zien dat zoiets ordinairs als kauwgom ook mooi kan zijn. Een sieraad is dus niet altijd een statussymbool van goud of zilver.

De Nederlandse sieradenontwerper bedacht nog meer opvallende dingen. Zo verzamelde hij tijdens zijn reis met de Trans Siberië Express allerlei vreemde voorwerpen. Later maakte hij daar nieuwe sieraden mee. Wat vind je van de halsketting met ijsparels waarin planten en insecten zitten verwerkt? Beetje weird om dit een sieraad te noemen? Maar volgens Ted Noten zit de schoonheid soms puur in het idee.

Foto: Ted Noten, Siberian Necklace

De T-shirts die Roy Villevoye meenam naar Nieuw-Guinea zien er nu vies en kapot uit. Toch is het geen teken van armoede. De Asmat stam maakt expres gaten in hun t-shirt. Die gaten lijken wel een beetje op traditionele tatoeages. Zo geven ze de westers kleding een persoonlijk tintje. Asmats zijn juist trots op de beschadigingen en dragen het kledingstuk als versiering.

Foto: Rood Katoen, Roy Villevoye, 2001